Dar Pomorza

Dar Pomorza – 90 lat pod polską banderą

Gdy go kupowano, prasa kpiła, że to „kalosz” i „trup”. Dar Pomorza okazał się jednak wspaniałym żaglowcem, który wyszkolił pokolenia oficerów i marynarzy, a dziś jest cennym obiektem muzealnym.  13 lipca mija dokładnie 90 lat od podniesienia polskiej bandery na białej fregacie.

 

Narodził się jako księżniczka. Nazwany Prinzess Eitel Friedrich na cześć Zofii Charlotty, żony księcia Eitel Friedricha. Żaglowiec powstał na zamówienie niemieckiego Związku Statków Szkolnych w słynnej stoczni Blohm und Voss w Hamburgu. Stępkę położono 9 marca 1909 roku, a już 12 października statek zwodowano. W kolejnym roku – 10 kwietnia – wszedł do eksploatacji. Pływał jako szkolna jednostka cesarskiej marynarki handlowej. Po I wojnie światowej w ramach reparacji trafił we francuskie ręce. Poza tym, że zmieniono mu imię na Colbert, Francuzi nie bardzo mieli pomysł na zagospodarowanie jednostki, która przez lata niszczała, stojąc „na sznurku” w St Nazairre. Tam w 1929 roku wypatrzyli ją Polacy, którzy poszukiwali następcy dla wysłużonego szkolnego barku Lwów. Wizualnie jednostka nie prezentowała się korzystnie, do tego stopnia, że ówczesna prasa określiła pomysł mianem „kupowania trupa”. Szczegółowa inspekcja wykazała jednak, że statek jest w świetnej kondycji. Szybko podpisano więc umowę. Za kwotę 7 tys. funtów szterlingów, w dużej części pochodzących z datków mieszkańców Pomorza, strona polska nabyła żaglowiec dla przenoszącej się z Tczewa do Gdyni Wyższej Szkoły Morskiej. Po remoncie w duńskiej stoczni w Nasksov, statek przeszedł do Gdyni, gdzie 13 lipca 1930 roku uroczyście podniesiono biało-czerwoną banderę. Początkowo żaglowiec miał nazywać się Pomorze. Słowo Dar postanowiono dodać w podziękowaniu za hojność Pomorzan.

 

Dar Pomorza jeszcze jako Prinzess Eitel Friedrich
Dar Pomorza jeszcze jako Prinzess Eitel Friedrich / fot. Wikipedia

 

W latach 1934-35 statek pod dowództwem Konstantego Maciejewicza, jako pierwsza polska jednostka, okrążył Ziemię. II wojnę światową spędził na internowaniu w Sztokholmie. Po powrocie kontynuował szkolenie przyszłych marynarzy i oficerów. W 1972 roku Dar Pomorza po raz pierwszy wziął udział w regatach Operacja Żagiel. Na trasie Solent – Skaw odniósł błyskotliwe zwycięstwo z niemieckim Gorch Fockiem i amerykańskim barkiem Eagle. Dzięki temu dwa lata później Operacja Żagiel mogła odbyć się w Gdyni. W 1976 roku jednostka popłynęła do Nowego Jorku, by uhonorować 200-rocznicę podpisania Deklaracji Niepodległości Stanów Zjednoczonych. Ostatnim rejsem w czynnej służbie była podróż do Kotki jesienią 1981 roku.

Dar Pomorza jako Colbert holowany do Nakskov
Zakupiono trupa – grzmiała polska prasa. Tak wyglądał żaglowiec kupiony przez Polaków w St. Nazaire / fot. z archiwum NMM

Dziś statek jest ozdobą gdyńskiego portu i jedną z największych atrakcji turystycznych Pomorza. Po zakończeniu regularnego pływania przeszedł pod kuratelę Narodowego Muzeum Morskiego i od 1983 roku jest udostępniony do zwiedzania.

 

Na poniedziałek 13 lipca 2020 roku Narodowe Muzeum Morskie zaplanowało symboliczne uroczystości rocznicowe. O godz. 10 zostanie poświęcona i podniesiona nowa bandera Daru Pomorza, a o godz. 20 na pokładzie rozpocznie się koncert Męskiego Chóru Szantowego Zawisza Czarny.

 

Krzysztof Romański

13.07.2020 r.
Zdjęcie w nagłówku: Krzysztof Kamiński

Dodaj komentarz