Po raz 10 w swojej historii argentyński żaglowiec Libertad zdobył Boston Teapot Trophy. Od trzech lat tę prestiżową nagrodę rozdzielają między siebie żaglowce z Ameryki Łacińskiej – wcześniej Cuauhtemoc z Meksyku i Union z Peru.

 

Krzysztof Romański, 25.01.2026 r.

 

Boston Teapot Trophy to jedna z najbardziej prestiżowych i najstarszych nagród w świecie żaglowców. Zapakowany w ozdobną drewnianą skrzynkę, srebrny czajniczek do herbaty od 1964 roku jest obiektem westchnień kapitanów. Sail Training International przyznaje go jednostce, która płynąc pod żaglami pokona najdłuższy dystans w ciągu 124 godzin (5 dób i 4 godziny). Skąd akurat taki okres?

 

Zdania są podzielone. Niektóre źródła wskazują na genezę historyczną – w XIX wieku mniej więcej tyle czasu potrzebowały najszybsze klipry, by pokonać dystans z Nowego Jorku do Europy. Jednak Paul Bishop w książce „Żaglowce świata” (Alma-Press, 1996) radzi, by nie doszukiwać się tu głębszego sensu. To, w jaki sposób ten przedział czasu ustalono – może być określone wyłącznie jako coś przedziwnie brytyjskiego – wyjaśnia. Warto wspomnieć, że dodatkowym warunkiem, jaki muszą spełnić ubiegające się o nagrodę żaglowce jest kryterium wiekowe – co najmniej połowa załogi musi mieć mniej niż 25 lat.

 

Argentyńska fregata zdobyła Boston Teapot Trophy już po raz dziesiąty w swojej historii, jednak od ostatniego triumfu minęło aż 19 lat.  Libertad, ze średnią prędkością 7,95 węzłów, przeżeglował dystans 985 mil. Działo się to w dniach 6-11 września ubiegłego roku podczas przejścia Atlantyku w drodze powrotnej z Europy.

Komendant Libertad Roberto Ariel Gestado odbiera Boston Teapot Trophy z rąk Vanessy Mori i Magdy Makowskiej z Sail Training International / fot. STI – Krzysztof Romański

 

W trakcie wielomiesięcznego rejsu do Stanów Zjednoczonych i Europy próbowaliśmy powalczyć o Boston Teapot łącznie pięć razy. Najlepszy wynik uzyskaliśmy w ostatniej próbie. Rywalizacja o tę nagrodę jest wielką motywacją dla naszej załogi – mówił Żaglowcom uradowany ubiegłoroczny komendant Libertad, Roberto Ariel Gestoso, tuż po odebraniu trofeum podczas konferencji Sail Training International w Bordeaux.

Dowódca podkreślał, że kluczowe znaczenie w zwycięstwie miał czynnik ludzki. Jak zaznaczył:

Do osiągnięcia tego sukcesu niezbędna była praca zespołowa. Najważniejsze było uświadomienie całej załodze, a zwłaszcza jej najmłodszym członkom, takim jak marynarze i podchorążowie odbywający praktyki, że wkład każdego z osobna ma znaczenie dla osiągnięcia wspólnego celu, nawet jeśli wydaje się on znikomy.

Podkreślił również, że wartość nagrody wykracza daleko poza sam puchar. Sam udział w rywalizacji tworzy wyjątkową synergię: różne zespoły operacyjne angażują się jeszcze bardziej, interesują się przebiegiem rejsu, a nawet przychodzą na mostek, by poznać aktualną prędkość, prognozy meteorologiczne i sposoby optymalizacji osiągów jednostki. Wszystko to wzmacnia ducha jedności, szczególnie na żaglowcu liczącym ponad 60 lat.

Po odebraniu trofeum kapitan nie krył osobistych emocji. To był dla mnie ogromny przywilej, że mogłem dowodzić tym okrętem. To był zaszczyt i prawdziwa przyjemność być częścią tak profesjonalnej i oddanej załogi. Żeglowanie poza granicami kraju i pokazywanie, kim jesteśmy i co dla nas znaczy ta służba, to doświadczenie nieporównywalne z żadnym innym. Nie ma lepszej nagrody niż satysfakcja z dobrze spełnionego obowiązku.

Polski Boston

Polskie żaglowce zdobywały trofeum trzykrotnie. W 1988 roku najlepszy okazał się Dar Młodzieży, który podczas swojego pierwszego rejsu dookoła świata pod wodzą kapitana Leszka Wiktorowicza w zadanym czasie przemierzył na żaglach 1241 mil. W latach 2019 oraz 2021 nagroda trafiła do szczecińskiego brygu Fryderyk Chopin, prowadzonego przez kapitana Bartłomieja Skwarę. Jednostka płynąc z Niebieskimi Szkołami osiągała wynik – kolejno – 1218 oraz 1288 mil.

 

Historia Boston Teapot Trophy sięga roku 1964, kiedy to po transatlantyckiej Operacji Żagiel żaglowce wracały z Bostonu do Europy. Sponsor jednego z jachtów oświadczył, że przekaże dodatkowe środki, jeśli jednostka weźmie udział w regatach. Trudno było na szybko zorganizować tradycyjny wyścig. Postawiono więc na pojedynek korespondencyjny. Pierwszym zwycięzcą został włoski jacht Corsaro II pod komendą kapitana Agostino Straulino – złotego medalisty olimpijskiego w klasie Star z Igrzysk w Helsinkach w 1952 roku.

Największą liczbą zwycięstw może – obok Libertad – pochwalić się Juan Sebastian de Elcano. Tuż za nimi jest norweski bark Statsraad Lehmkuhl, który wygrywał 9 razy. Pięciokrotnie najlepszy był niemiecki Gorch Fock, jednak jego ostatni triumf miał miejsce w 1983 roku.

Poniżej pełna lista zdobywców Boston Teapot Trophy:

2025: Libertad (Argentyna) // 985 mil
2024: Cuauhtemoc (Meksyk) // 1170 mil
2023: Union (Peru) // 1261 mil
2022: Statsraad Lehmkuhl (Norwegia) // 1125 mil
2021: Fryderyk Chopin (Polska) // 1288 mil
2020: Juan Sebastian de Elcano (Hiszpania) // 1013 mil
2019: Fryderyk Chopin (Polska) // 1218 mil
2018: Statsraad Lehmkuhl (Norwegia) // 1254 mile
2017: Statsraad Lehmkuhl (Norwegia) // 1548 mil
2016: Statsraad Lehmkuhl (Norwegia) // 1263 mile
2015: Juan Sebastian De Elcano (Hiszpania) // 919 mil
2014: Statsraad Lehmkuhl (Norwegia) // 1400 mil
2013: Cuauhtemoc (Meksyk) // 1189 mil
2012: Statsraad Lehmkuhl (Norwegia) // 1265 mil
2011: Statsraad Lehmkuhl (Norwegia) // 1216 mil
2010: Statsraad Lehmkuhl (Norwegia) // 1443 mile
2009: Sagres (Portugalia) // 1230 mil
2008: Statsraad Lehmkuhl (Norwegia) // 1116 mil
2007: Libertad (Argentyna) // 1033 mile
2006: Juan Sebastian De Elcano (Hiszpania) // 1028 mil
2005: Juan Sebastian De Elcano (Hiszpania) // 956 mil
2004: Juan Sebastian De Elcano (Hiszpania) // 765 mil
2003: Cuauhtemoc (Meksyk) // 1064 mil
2002: Cuauhtemoc (Meksyk) // 1343 mile
2001: Juan Sebastian De Elcano (Hiszpania) // 1184 mile
2000: Libertad (Argentyna) // 1218 mil
1999: Juan Sebastian De Elcano (Hiszpania) // 1088 mil
1998: Libertad (Argentyna) // 1158 mil
1997: Juan Sebastian De Elcano (Hiszpania) // 1126 mil
1996: nie przyznano
1995: Kaiwo Maru (Japonia) // 1394 mile
1994: Kaiwo Maru (Japonia) // 1312 mil
1993: Nippon Maru (Japonia) // 1201 mil
1992: Libertad (Argentyna) // 1041 mil
1991: Kaiwo Maru (Japonia) // 1244 mile
1990: Kaiwo Maru (Japonia) // 1350 mil
1989: Nippon Maru (Japonia) // 1134 mile
1988: Dar Młodzieży (Polska) // 1241 mil
1987: Libertad (Argentyna) // 1174 mile
1986: Nippon Maru (Japonia) // 955 mil
1985: Libertad (Argentyna) // 684 mile
1984: nie przyznano
1983: Gorch Fock (Niemcy) // 1098 mil
1982: Cisne Branco /jacht/ (Brazylia) // 1101 mil
1981: Libertad (Argentyna) // 1115 mil
1980: nie przyznano
1979: Juan Sebastian de Elcano (Hiszpania) // 1029 mil
1978: nie przyznano
1977: nie przyznano
1976: Libertad (Argentyna) // 1248 mil
1975: nie przyznano
1974: Juan Sebastian de Elcano (Hiszpania) // 952 mile
1973: Eagle (USA) // 1019 mil
1972: Eagle (USA) // 1100 mil
1971: Esmeralda (Chile) // 1026 mil
1970: Gloria (Kolumbia) // 1058 mil
1969: Gorch Fock (Niemcy) // 1191 mil
1968: Gorch Fock (Niemcy) // 977 mil
1967: Gorch Fock (Niemcy) // 1040 mil
1966: Libertad (Argentyna) // 1335 mil
1965: Gorch Fock (Niemcy) // 1079 mil
1964: Corsaro II (Włochy) // 1121 mil

Krzysztof Romański

25 stycznia 2026 r.

Zdjęcie w nagłówku: Krzysztof Romański